کمربند شانه

کمربند شانه از دو استخوان ترقوه و کتف تشکیل شده، دارای چهار مفصل است به نام جناغی ترقوه ای یا sternoclavicular joint، اخرمی ترقوه ای یا acromioclavicular joint، غرابی ترقوه ای یا cocococlavicular ، و مفصلی که حفره دوری با سر استخوان بازو یا glenohumeral joint را تشکیل میدهد

ترقوه استخوانی باریک است به طول تقریبا پانزده سانت، شکل این استخوان شبیه حرف s لاتین است ، این استخوان حامی قسمت قدامی شانه است، استخوان تر قوه بین استخوان جناغ یا sternum و زائده اخرمی یا acromion استخوان کتف قرار میگیرد. دو سوم استخوان ترقوه محدب و یک سوم ان مقعر است و بیشتر شکستگی های ترقوه در این ناحیه ایجاد میشود، زیرا این ناحیه بسیار ضعیف است ، قسمت سطحی استخوان ترقوه توسط عضلات و بافت چربی پوشیده نمیشود و به همین جهت هدف ضربات مستقیم است

استخوان کتف استخوانی پهن و مثلثی است، که با سر استخوان بازو مفصل میشود، استخوان کتف در قسمت خلفی حفره سینه ی قرار دارد و دارای دو زائده است، که عبارت اند از زائده خاری یا spine proses و زائده غرابی یا coracoid proses . زائده خاری از پشت کتف را به دو ناحیه نامساوی تقسیم میکند، در بالا حفره ای به نام حفره فوق خاری یا supra spinstus تشکیل میدهد در زیر خار کتف حفره عمیق تری به نام حفره تحت خاری یا infra spinatus ایجاد میکند، در قدام کتف زائده قلاب مانندی به نام زائه غرابی یا کوراکوئوید، زائده کوراکوئید به طرف جلو و بالا انحنا دارد، و در جهت خارج حفره گلنوئید است ، حفره گلنوئید سر استخوان بازو در آن قرار میگیرد و با هم مفصل گلنو هومرال میسازند، که در زیر زائده اخرمی یا اکرومیون است، نزدیک سر استخوان بازو دو برجستگی به نام کوچک یا lesser tuberosity و بزرگ یا greater tuberosity وجود دارد، بین این دو برجستگی شیاری وجود دارد که به شیار عضله دو سر بازو معروف است، و تاندون سر بلند عضله دو سر از این محل عبور میکند، کمربند شانه و مفصل شانه تشکیل چهار مفصل را میدهند که قبلا اشاره کرده ایم

عضلاتی که مفصل جناغی ترقوه ای را حمایت میکنند: sabclavius ، sternocleidomostoideus ، sternohyoideus .

مفصل کتف یک مفصل متحرک است و از نوع کروی است، که سر استخوان بازو در گلنوئید قرار میگیرد، در دهانه حفره گلنوئید بافت فیبرو کارتیلاژ باعث عمیق تر شدن این حفره میشود، این مفصل توسط یک کپسول مفصلی احاطه میشود که توسط لیگامنت هایی استحکام بخشیده میشود

سر بلند عضله دو سر بازویی در شیار عضله دو سری استخوان بازو عبور میکند، لیگامنت عرضی بازویی سر بلند عضله دو سر را در شیار عضله دوسری را نگه میدارد، یک سر لیگامنت عرضی بازویی بر روی برجستگی بزرگ و سر دیگر ان بر روی برجستگی کوچک استخوان بازو مینشیند، چندین کیسه زلالی یا بورسا در اطراف مفصل شانه قرار دارد، بورسای زیر زائده اخرمی یا اکرومیون مهمترین کیسه زلالی مفصل شانه است، در هنگام انقباض عضله دلتوئید این بورسا به اسانی اسیب پذیر است ممکن است انقباض عضله دالی این کیسه زلالی را بین خود و زائده اکرومیون پرس کرده و باعث ایجاد اسیب شود

عضلات شانه:

یک سری عضلاتی که وظیفه چرخاندن شانه را دارند و همچنین مسئول هماهنگ کردن حرکت استخوان بازو با حفره گلنوئید هستندو روی برامدگی بزرگ استخوان بازو مینشینند، فوق خاری supraspinatus ، تحت خاری infraspinatus و عضله گرد کوچک teres minor و از طرف دیگر به سطح پشتی استخوان کتف میچسبند، به این عضلات روتیتور کاف میگویند

عضله دو سر بازویی یا biceps femorisهمونطور که از نامش پیداست دارای دو سر اتصالی استسر کوتاه این عضله از روی زائده غرابی یا کوراکوئید شروع شده و سر بلند ان از نزدیک حفره گلنوئید برامدگی استخوان بازو شروع شده و از بین دو برامدگی استخوان بازو عبور میکند، و به استخوان ساعد متصل میشود ، سر بلند این عضله ضخیم ترین تاندون شانه بوده و همان تاندونی است که در ورزش بسیار اسیب میبیند

یکی از عضلات مهم شانه عضله دلتوئید است، یک سر این عضله بر روی زائده اخرمی یا اکرومیون قرار داشته و سر دیگر ان در قسمت بالاو خارج استخوان بازو متصل میشود حرکات اصلی شانه توسط این عضله انجام میشود

دو عضله دیگر روی قسمت بالای استخوان بازو متصل میشود، به اسم سینه ای بزرگ یا pectoralis major و پشتی بزرگ latissmus dorsi ، نیروی این عضلات حرکت چرخش به داخل بازو را ایجاد میکنند، عضله سینه ای بزرگ از استخوان ترقوه و جناغ شروع شده و به برامدگی استخوان بازو متصل میشود، عضله پشتی بزرگ از تاج خاصره لگن قسمت خلفی استخوان خاجی، زائده شوکی مهره های کمری و پنج مهره پایین و روی سه دنده پایینی در کنار قفسه سینه شروع شده و به قسمت بالا و جلو استخوان بازو ختم میشود، مثل سینه ای کوچک یا pectoralis minor و گرد بزرگ یا teres major

عضله سه سر یا triceps از زیر حفره گلنوئید شروع شده و به استخوان زند زیرین ختم میشود

عضله دیگر ذوذنقه ای یا trapezius که هم ثابت کننده کتف و هم بالا برنده ان است، این عضله نقش بسیار مهمی در تقویت شانه دارد

برامدگی های استخوان کتف توسط لیگامنت هایی به هم متصل میشوند، که زائده کوراکوئید رابه اکرومیون، زائده اکرومیون را به ترقوه، و زائده کوراکوئید را به ترقوه متصل میکند

در صدمه شانه شناگر لیگامنت کوراکواکرومیون در معرض صدمه است

تذکر: این مطلب آموزشی است و جایگزین ارزیابی، تشخیص یا درمان توسط پزشک یا متخصص نیست.