آسیب های سر

علائم و اثرات اسیب های سر بستگی به مقدار تخریب بافت مغز و بافت های احاطه کننده ی ان دارد

یک ضربه به سر ممکن است اسیب های زیر را ایجاد کند: خونمردگی اسکالپ یا اسکال هماتوم، شکستگی جمجمه یا اسکال فرکچر، تکان مغز یا کانکاشن، تورم نیمکره های مغز یا سربرال ادما، و خونریزی داخل جمجمه یا اینترا کرینیال بلیدینگ

خونمردگی اسکالپ: تجمع خون بین اسکالپ و جمجمه، درمان یک چنین اسیبی با سرد کردن و یخ درمانی صورت میگیرد، مگر پارگی پوست سر وجود داشته باشد، اگراحتمال شکستگی جمجمه وجود داشته باشد بهتر است از رادیوگرافی استفاده شود

شکستگی جمجمه: وجود شکستگی دلیلی بر یک اسیب جدی است، در این حالت احتمال اسیب مغز و بافتهای احاطه کننده وجود دارد

وجود شکستگی دلیلی بر یک اسیب جدی است، در این حالت احتمال اسیب مغز و بافتهای احاطه کننده وجود دارد

شکستگی جمجمه ممکن است باعث اسیب به سرخرگ های ناحیه شود و ایجاد خونرییزی داخل جمجمه نماید، یکی دیگر از خطرات بعد از شکستگی پلرگی پوست سر و نفوذ باکتری ها به داخل حفره جمجمه و ایجاد مننژیت است و حتی شکستگی فشرده استخوان ممکن است باعث اسیب به بافت مغز شود

تکان مغزی: تکان مغزی یک علامت کلینیکی است که با اختلاف فوری در کار دستگاه عصبی از قبیل تغیر در هوشیاری، اختلال دردید، تعادل و غیره خود را نشان میدهد، حتی ممکن است فرد هوشیاری خود را کامل از دست بدهد، تکان مغزی به سه درجه تقسیم بندی میشود:

تکان مغزی درجه یک: بیهوشی واقعی وجودندارد، مدت کمی ورزشکار گرفتار بیهوشی و تیرگی حواس میشود، این مدت ده تا بیست ثانیه است، گردن را چک کنید تا از وجود و عدم وجود اسیب گردن مطمئن شوید، اگر اسیب گردن وجود نداشت ورزشکار میتواند به کار خود اامه دهد

علائم: فراموشی وجود ندارد، سردرد وجود ندارد، تهوع وجود ندارد، بعد از معاینات علائم و اختلال عصبی وجود ندارد، ورزشکا کاملا در حالت کنترل عصبی و هیجانی است

اگر سر درد تهوع و فراموشی بعد از مدتی به وجود امد بهتر است دو روز از ورزش محروم شود

تکان مغزی درجه دو: تیرگی حواس یا بیهوشی بیشتر از بیست ثانیه و حداکثر تا دو دقیقه طول میکشد، گردن را چک کنید تا از وجود و عدم وجود اسیب مطمئن شوید، در صورتی که اسیب دیدگی گردن وجود نداشت، احتمال خطر بسیار کم است

علائم: سردرد و فراموشی اغلب وجود دارد، حالت گیجی و منگی و عدم توانایی، جهت یابی ممکن است، علائم عصبی و حرکت سریع چشم وجود داشته باشد، معمولا سه تا پنج روز محروم از تمرین و مسابقه و حتی لازم باشد بیشتر

بیشتر از دو تکان مغزی برای یک ورزشکار در یک فصل برای بقیه فصل ورزشکار محروم از فعالیت، برای ادامه فعالیت ورزشی بخصوص در ورزش هایی که ارتباط جسمانی وجود دار هر ورزشکار باید انفردادی بررسی شود

تکان مغزی درجه سه: بیهوشی بیشتر از دو دقیقه طول میکشد، هر چه سریع تر به بیمارستا برای تشخیص و درمان، یک فصل ممنوعیت از تمرین و مسابقه، دو یا سه تکان مغزی در دوران ورزش باید ورزشکار را از فعالیت ورزشی که ارتباط جسمانی وجود دارد برای همیشه محروم کرد

تورم نیمکره های مغز:

گاهی ضربات وارد بر جمجمه منجر به تورم در نیمکره های مغز میشود در این شرایط فشار داخل جمجمه افزایش می یابد، به علت تجمع مایع مغزی نخاعی که احتمالا برای جلوگیری از خونریزی داخل جمجمه اتفاق می افتد، علائم افزایش فشار داخل جمجمه عبارت اند از: وجود سر درد یا سردرد تشدید شونده، تهوع و یا استفراغ، کاهش ضربان و یا پایین تر بودن ضربان از فرم طبیعی، افزایش فشار سیستول و کاهش فشار دیاستول، بی نظمی مردمک

خونریزی داخل جمجمه: خونریزی داخل جمجمه خطری بسیار جدی است که فوراباید رسیدگی شود، که سه دسته است: خونریزی خارج از سخت شامه، خونریزی زیر سخت شامه، خونریزی زیر عنکبوتیه

خونریزی خارج از سخت شامه: خونریزی بین سخت شامه و استخوان جمجمه سرخرگی است که منجر به فشرده شدن ساقه مغز خواهد شد، اگر فشار داخل جمجمه تخلیه و خونریزی متوقف نشود چنین اسیبی منجر به مرگ خواهد شد، هوشیاری موقت از بین میرود، بعد از بیهوشی ورزشکار به هوش امده، حالت طبیعی خواهد داشت ممکن است چند دقیقه تا دو ساعت طول بکشد، بعد از این زمان ورزشکار دچار فراموشی بیهوشی، حالت تشنج میشود، مگر اینکه درمان صورت گیرد، این اسیب اسیبی اورژانسی است

خونریزی زیر سخت شامه: این خونریزی به علت پاره شدن سیاهرگ هایی است که از کورتکس نیمکره های مغز به سینوس هاس سخت شامه، انتقال پیدا میکند، در نوع حاد ان ورزشکار زمین خورده و بیهوش میشود، و ندرتا حالت هوشیاری را بعد از این شرایط به دست خواهد اورد، در چنین شرایطی ممکن است علائم خونریزی داخل جمجمه ممکن است تا ساعت ها و بلکه روزها وجود نداشته باشد

خونریزی زیر عنکبوتیه: به دلیل پارگی سرخ رگ و به علت بیماری آنوریسم اتفاق می افتد، آنوریسم تورم یکی از سرخرگ های مغز است، این اسیب منجر به نقص شدید عملکرد نیمکره های مغز میشود

ارزیابی پس از اسیب سر:

در ارتباط با بعضی اسیب های سر علائم و ازمایش هایی وجود دارد که برای نشان دادن اهمینت اسیب ها مورد استفاده قرار میکیرد:

سر درد:یکی از علائم بعد از وارد امدن ضربه سر، سر درد است، بعد از ضربه وارد شده به سر تا زمانی که سر درد بر طرف نشده نباید ورزشکار را در فعالیت شرکت داد

تهوع و استفراغ: افزایش فشار داخل جمجمه منجر به تحریک بازتاب تهوع و استفراغ میشود. این علامت به این مهم اشاره دارد که به طور قابل ملاحظه ای فشار مایع مغزی نخاعی در داخل جمجمه افزایش پیدا کرده است

فراموشی: از دست رفتن حافظه مکرارا بعد از ضربه به سر اتفاق می افتد، برای تشخیص سوالات ساده ای پرسیده میشود، تاریخ، اتفاقاتی که از صبح افتاده، بعد با سوالات پیچیده تر، مربوط به حوادث ورزشی

ممکن است لحظاتی بعد از ضربه این فراموشی اتفاق بیافتد، حتی ممکن است سوالات واضح را غیر منطقی جواب دهد

ازمایش صد دقیقه هفت تست، روشی است برای تشخیص تمرکز، از ورزشکار مصدوم سوال میشود بعد از کسر هفت از عدد صد باقیمانده چه مقدار خواهد بود، سپس سوال میشود اگر از همان جواب مجدد عدد هفت کسر شود چه مقدار باقی خواهد ماند، و تا هفت بار میتوانیم سوال کنیم

مردمک چشم: اندازه مردمک، هم اندازه بودن، عکس العمل مردمک نسبت به نور، باید بررسی شود، خونمردگی خارج از نرم شامه در یک کره منجر به بزرگ شدن مردمک، در همان طرف میشود،

حرکت چشم: حرکت سریع و نوسانی چشم نیستاگموس نامیده میشود، وقتی از ورزشکار خواسته شود در حالی که سر او مستقیم قرار دارد، به طرفین نگاه کند، در این حالت حرکت سریع و نوسانی چشم در صورت وجود آسیب، قابل دیدن خواهد بود، در صورت وجود این حالت میتوان یقین حاصل کرد که عملکرد نیمکره مغز دارای اشکال است و از ادامه فعالیت باید منع شود

ازمایش هماهنگ انگشت و بینی: از ورزشکار خواسته میشود که انگشت خود را به صورت متناوب روی انگشت ازمایش کننده قرار دهد و شپش بینی خود را لمس کند، در این حالت ازمایش کننده مرتب انگشت خود را در مقابل صورت ورزشکار حرکت میدهد، اگر ورزشکار نتوانست دقیق کار را انجام دهد از فعالیت منع شود

ضربان قلب: ضربان بعد از ضربه وارد شده در صورتی که پایین تر از ضربان استراحت باشد، نشان دهنده بالابودن فشار داخل جمجمه است

فشار خون: افزایش فشار سیستول و کاهش فشار دیاستول نشانه دیگر است

خارج شدن مایع مغزی نخاعی: اگر شکستگی در کف جمجمه اتفاق بیفتد مایع مغزی نخاعی ممکن است از بینی چکه کند، ممکن است خارج شدن مایع مغزی نخاعی یا خون از گوش به علت شکستگی کف جمجمه اتفاق بیفتد

تورم نقطه کور: بررسی انتهای چشم توسط افتالمسکوپ ممکن است نشان دهنده تیرگی در قسمت حاشیه داخل دیسک بینایی باشد، یکی از عوامل مهم برای نشان دادن افزایش فشار داخل جمجمه تورم نقطه کور است

ارزرش یابی و کمک به ورزشکار بیهوش: در این حالت شما اصل را بر این قرار دهید که علاوه بر اسیب دیدگی سر ورزشکار دچار اسیب گردن نیز شده است، در اولین قدم راه تنفس را بررسی کنید، در این حالت سر و گردن را فیکس و ثابت کنید، بعد ضربان قلب را بررسی کنید اگر فاقد ضربان قلب یود با سی پی ار ان را احیا کنید، بعد از ان فشار خون را بررسی کنیدو د رچهارمین مرحله مردمک چشم را بررسی کنید و بعد ورزشکار را با برانکارد در حالی که سر و گردن او بدون حرکت است منقل کنید

تذکر: این مطلب آموزشی است و جایگزین ارزیابی، تشخیص یا درمان توسط پزشک یا متخصص نیست.