ستون فقرات

ستون فقرات از 33 استخوان مجزا به نام مهره تشکیل شده است، بیست و چهار عدد از این مهره ها دارای حرکت هستند و به همین دلیل انها را مهره های متحرک یا حقیقی می نامند، 9 مهره دیگر را مهره های غیر متحرک یا کاذب مینامند، این مهره ها به هم جوش خورده اند و دو مهره خاجی sacrum و دنبالچه coccyxرا به وجود می اورند

ستون فقرات در جهات جلو و جانبی دارای انعطاف پذیری هستند، ولی در جهت عقب انعطاف پذیری ان محدود است، ستون فقرات دارای حرکات چرخشی در ناحیه گردن و پایین ستون فقرات بر روی محور عمودی صورت میگیرد.

مهره های متحرک سه دسته هستند 1- مهره های گردنی cervical 2- سینه ای thoracic 3- کمری lumbar

مهره های گردنی هفت مهره، مهره های سینه ای دوازده مهره و مهره های شکمی پنج مهره هستند

مهره ها از گردن به طرف کمر حجیم تر میشوند، که به قائم بودن بدن و تحمل بهتر وزن کمک میکند، در ستون فقرات قوس هایی وجود دارند که باعث تعدیل فشارهای عمودی است. این قوس های طبیعی در نواحی گردن، پشتی، کمری و خاجی دنبالچه ای وجو دارد

قوس های گردنی و کمری به سمت جلو محدب هستند، و قوس های پشتی و خاجی دنبالچه ای به سمت عقب و مقعر هستند، هر مهره یک قوس خلفی دارد که نخاع از ان عبور میکند، هر دو مهره در مجاورت هم مفصلی را ایجاد میکنند

بین هر دو مهره دیسک غضروفی قرار دارد که از دو قسمت تشکیل شده به نام های انالوس فایبروس و نوکلئوس پالپوسس، که انالوس فایبروس در اطراف نوکلئوس پالپوسس قرار داردتارهای تشکیل دهنده فایبروس در جهات مختلف قرار دارد و باعث استحکام و تقویت دیسک غضروفی میشود، نوکلئوس پالپوسس از ماده جامد نیمه ژلاتینی تشکیل یافته، این قسمت از دیسک در زیر فشار فشرده میشود، این دیسک ها نقش بسیار مهمی را در خنثی کردن ضربات و فشارهای ناگهانی وارد شده بر ستون فقرات را دارند.

حرکات بین مهره های ستون فقرات متنوع بوده و در قسمت ها مختلف متفاوت است، عمل خم شدن در ناحیه گردن، قسمت بالای مهره های پشتی و کمر، صورت میگیرد

حرکت باز شدن در مهره های کمر، گردن و کمری خاجی صورت میگیرد، باز شدن بیش از اندازه مفاصل مهره های پشتی توسط زائده های شوکی مهره ها محدود میشود

خم شدن جانبی ستون مهره ها در نواحی مهره های گردن، کمر و به مقدار بسیار محدودی در ناحیه پشت صورت میگیرد، در ناحیه گردن حرکت چرخشی به صورت ازاد انجام میشود

رباط های مهمی در قسمت های مختلف این مهره ها را به یکدیگر مربوط میکند.

اخلالات پشت ستون فقرات:

در ورزش مشکلات و اختلالات پشت نسبتا زیاد است این اختلالات یا مادرزادی است یا مکانیکی و یا بر اثر ضربه ایجاد میشود

اختلالات مادرزادی: زیبنای اصلی بسیاری از ناراحتی های پشت در فعالیت های ورزشی رشد و تکامل غیر طبیعی مهره ها است، بعضی از اختلالات مادرزادی: طویل بودن بیش از اندازه زائده عرضی مهره پنجم کمر، غیر طبیعی بودن زاویه اتصال مهره پنجم با اولین مهره خاجی و ناقص بودن تیغه مهره، این اختلالات باعث ضعف مکانیکی در ستون فقرات میشود، و در مواقع تحت فشار قرار گرفتن ستون فقرات اسیب پذیری بیشتری دارد

اسپوندیلولیستزیس:

یکی از نارسایی ها و ناهنجاری های در ستون فقرات که میتواند بر اثر ضربه شدید شده و به نارسایی خطرناکی منجر شود اسپوندیلولیستیزس است، در این عارضه جسم مهره به سمت جلو تغیر مکان میدهد و حالت در رفتگی ناقص در ان دیده میشود، معمولا در مهره پنجم کمر دیده مشود

استرس فراکچر در ستون مهره ها اسپاندیلولیز نامیده میشود، در این حالت یک ضربه مستقیم یک پیچیدگی ناگهانی و یا استرس مزمن مهره های کمر، ممکن است مره ای را که مبتلا به استرین فراکچر شده است به سمت جلو بر روی استخوان خاجی جابجا کند، بعد این اتفاق ورزشکار دچار ناراحتی هایی میشود مثل درد موضعی یا دردی که به طرف دو پا انتشار میابد، و سختی پایین کمر بعد از انجام فعالیت ورزشی، ا ز ویژگی های جسمانی ورزشکار مبتلا به اسپوندیلو لیستسزس میتوان به کوتاه بودن بالا تنه، کفل های شبیه به قلب، قفسه سینه پایین افتاده، بالا یودن تاج خاصره و عمود بودن خاجی را نام برد و عضلات همسترینگ این ورزشکاران سخت بوده و هنگام باز کردن مفصل ران نیز با محدودیت مواجه هستند. هر یک از عوامل فوق میتواند درد کمر را سبب شوند

تشخیص:

برای تشخیص قطعی باید از رادیو گرافی استفاده کرد یا از ct

درمان:

علائم مرتبط با اسپوندیلولیستزی شناخته شده معمولاً با تمرینات تثبیت‌ کننده تنه و محدودیت فعالیت، یعنی حمل بارهای سنگین یا انواع خاصی از ورزش‌ها مانند تنیس یا فوتبال که در آن بار محوری واضحی روی ستون فقرات وجود دارد، بهبود خوبی نشان می‌دهد. اگر علائم بیش از ۶ هفته ادامه داشته باشد یا نقص عصبی همراه با درد و بی‌حسی تشعشع شود، باید تصویربرداری انجام شود.

جراحی:

اسپوندیلولیستزیس با توجه به درجه آن درمان می شود. به عنوان مثال، برای درجه I و II، درمان های محافظه کارانه اغلب کافی است، از جمله داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن، فیزیوتراپی، تمرینات خانگی، تمرینات کششی و استفاده از بریس مورد تأکید قرار می گیرند. در طول درمان، ممکن است عکس‌برداری دوره‌ای با اشعه ایکس برای تعیین اینکه آیا مهره در حال تغییر موقعیت است یا خیر انجام شود.

برای اسپونیدیلولیستزیس درجات بالا یا در اثر بدتر شدن علائم، ممکن است جراحی فیوژن ستون فقرات توصیه شود. در طی این روش، مهره‌های آسیب‌دیده به یکدیگر جوش داده می‌شوند تا به یک استخوان منفرد و جامد تبدیل شوند. در طول این عمل، جراح، مهره‌های ستون فقرات کمری را دوباره تنظیم می‌کند. سپس تکه‌های کوچک استخوان که پیوند استخوان نامیده می‌شود، در فضای بین مهره‌ها قرار داده می‌شوند تا با هم ترکیب شوند. با گذشت زمان، استخوان‌ها با هم رشد می‌کنند، مانند زمانی که استخوان شکسته بهبود می‌یابد. پیچ‌ها و میله‌های فلزی ممکن است برای تثبیت بیشتر ستون فقرات و بهبود شانس همجوشی موفق نصب شوند. در برخی موارد، بیماران مبتلا به لغزش شدید نیز تحت فشار ریشه های عصبی نخاعی قرار می گیرند. در این صورت، روشی به نام رفع فشار ستون فقرات می تواند به باز شدن کانال نخاعی و کاهش فشار روی اعصاب کمک کند.

تذکر: این مطلب آموزشی است و جایگزین ارزیابی، تشخیص یا درمان توسط پزشک یا متخصص نیست.